Developed in conjunction with Ext-Joom.com

aaa

Nực cười câu chuyện canh gà Hồ Tây

            "Canh gà Thọ Xương", hình ảnh đẹp chỉ thời gian của người xưa trong bài ca dao cổ nổi tiếng "Gió đưa cành trúc la đà..." , hôm nay đã biến thành món đặc sản canh gà ở  phủ Tây Hồ?

Câu chuyện về món “canh gà”

Món canh gà gây sửng sốt bắt đầu từ câu chuyện sáng 12/9 cô Hà Thu Thủy giáo viên dạy văn lớp 7A10 trường THCS Lomonoxop (Hà Nội) cho học sinh bài tập cảm nhận về bốn câu cao dao về Tây Hồ: "Gió đưa cành trúc la đà...". Và chiều cùng ngày cả lớp ôn tập rồi làm bài kiểm tra một tiết. Cô ra hai đề trong đó có đề cảm nhận về bốn câu ca dao trên.

Sự sửng sốt đến khi một phụ huynh phát hiện bài văn của con mình chữ nghĩa cẩu thả và đặc biệt có đoạn văn em viết “Canh gà Thọ Xương” là tay3một món đặc sản ở Hồ Tây và đòi bố mẹ dẫn đến ăn. Quá kinh ngạc, bậc phụ hunh này đã điện hỏi bạn của con và các bậc cha mẹ khác thì đều có kết quả là các em đều có cách hiểu sai giống nhau, và đặc biệt là cùng được khen và cho điểm cao. Tra cứu nguyên do từ đâu mà học trò hiểu sai cơ bản về hình ảnh “canh gà” như vậy, nhiều học sinh mạnh dạn khẳng định là do cô giáo dạy. Mọi người đâm ra lúng túng bởi khó có hiện tượng nhiều học sinh mắc sai một lỗi giống nhau?

.         Bà Ngô Thị Hà, Hiệu phó THCS Lomonoxop cho biết, khi nghe thông tin bà cũng rất sốc. Bà đã yêu cầu giáo viên thu toàn bộ vở của học sinh để kiểm tra. Chính bà cũng bất ngờ khi thấy không chỉ một, mà nhiều em đã viết "canh gà Thọ Xương" là món ăn nổi tiếng của Hà Nội. Còn thầy Trần Trung, Tổ trưởng tổ Văn cho hay, khi nghe chuyện, thầy đã nghĩ "làm sao có cách dạy ngớ ngẩn như vậy được?". Trong khi đó lời trần tình của cô Hà Thu Thủy là do sơ suất mà thôi : "Tôi yêu cầu các em tự cảm nhận, cô không gợi ý, sau đó thu vở một số em để chấm. Trong khi chấm, thấy nhiều học sinh hiểu nhầm 'canh gà Thọ Xương' là món canh gà, trong khi hiểu đúng phải là 'tiếng gà báo sang canh'", Cũng từ cô kể thì lúc trả bài đã nói lớp có nhiều bạn làm sai, nhưng vì bài tự cảm nhận nên các em tự sửa để cho nhớ. Và, do lúc ấy cuối giờ, lớp khá ồn và lộn xộn nên học sinh không nhớ để sửa ngay. Cô sơ suất không kiểm tra lại vở các con và không sửa chu đáo vào ngày hôm sau.

Lỗi tại ai?

tay4Trước đây mấy chục năm, khi học bài này ở chương trình lớp 10 phổ thông, Thày Trần văn Thu (Thày quê Thái Bình, giờ đã nghỉ hưu) có kể một giai thoại. Một “nhà thơ” Pháp đã dịch bài ca dao (dị bản) ra tiếng Pháp, sau đó một “thi sĩ ” người Việt lại dịch từ nguyên bản tiếng Pháp ra tiếng Việt và kết cục là một trận cười vỡ bụng cho cả lớp tôi những năm 1975.

Di bản của bài ca dao này (có lẽ do người xứ Huế sáng tạo lại theo xu hướng fonclo – truyền miệng) nên 2 câu đầu có sự biến đổi: Gió đưa cành trúc la đà/ Hồi chuông Thiên Mụ canh gà Thọ Xương”. “Nhà thơ” Pháp dịch ra tiếng Pháp và “Thi sĩ” Việt dịch ngược từ nguyên bản tiếng Pháp ra tiếng Việt. Thấy không ổn, “thi sĩ”Việt cự lại, nhưng “nhà thơ” Pháp kia biện luận mình dịch như vậy là quá sát nghĩa, thậm chí còn hiểu cả từ tiếng Hán trong bài ca nữa. Theo ông, trúc là cây tre, mà cây tre ngả nghiêng (la đà) thì gió rất to vậy lên dịch là cuồng phong. Và bởi ông không rõ la đà có phải đường ray sát nhà ga không, nếu đúng thì là tre đổ xuống các thanh tà vẹt (đường ray).

Câu tiếp theo – vẫn theo biện luận của “nhà thơ Pháp”, Thiên là Trời, còn “Mụ” là từ mà người Việt hay chỉ đàn bà, ghép vào đúng là vợ trời, hiểu nôm na là  : Hồi chuông do vợ trời đánh lên . Còn ở Pháp không có món canh gà, chỉ có Súp gà và ở Việt cũng ít dùng canh gà mà người ta chỉ hay nấu cháo gà, nên dịch là “cháo” nghe xuôi hơn. Và do ăn cháo gà nên dễ hóc xương và khi hóc trăm phần trăm là do ăn vội vậy dịch là “húp vội”. cái oái oăm là từ “Thọ Xương”, theo tiếng Hán thọ là lâu, nhưng không thể dịch là hóc xương lâu nên ông nghĩ chắc là hóc nhiều lần mới mất thời gian như vậy bèn dịch “hóc xương mấy lần”.Và bản dịch ráp lại là:

      Cuồng phong lay ngọn trúc
Đổ xuống tà vẹt đường
Vợ trời đánh một hồi chuông
                                    Cháo gà húp vội hóc xương mấy lần
Kể câu chuyện xưa để nhớ câu chuyện đang bàn, thì rõ ràng cô giáo Thu Thủy không phải là ông nhà thơ tây rởm kia. Rất nhiều khả năng cô sinh ra tại Hà Nội và hiện đang dạy tại Trường THCS Lomonoxop (Hà Nội), một trường dân lập nổi tiếng với giá học phí cao ngất trời, thì quyết không thể không biết cái khái niệm “canh gà” là khái niệm chỉ thời gian của người Việt cổ. Và dù cô không ở Hà Nội thì chí ít cô cũng được các thày dạy ở phổ thông và đặc biệt khi vào Cao đẳng (hoặc Đại học?) cô cũng phải nghiền bài ca này đến thuộc lòng, bởi phần văn học dân gian chiếm trọn cả  năm thứ nhất đại học, trong chương trình phân môn Văn học Việt Nam.

tay1Nói như vậy là đã bênh vực cho cô, nhưng thật khó phủ nhận được một thực tế, khi mà học sinh sai hàng loạt mà sự sai lại giống nhau, Vậy chỉ là “kiến thức ấy” được truyền dạy từ thầy. Vả lại, khi chấm bài cô gạch chân, hoặc khoanh các lỗi sai của học trò, còn nội dung gây sửng sốt này lại không hề có dấu phủ nhận của cô? Vậy cô công nhận nó là đúng. Mặc dù cách dạy văn bây giờ giảm sự áp đặt để học sinh tự cảm nhận, nhưng những cảm nhận sai tới (100%) thì không thể không điều chỉnh!

Vậy lỗi còn ở đâu? Phải chăng đó là sự cẩu thả trong khâu dạy và trong kiểm tra đánh giá. Dạy hời hợt, không kết luận được kiến thức chuẩn, không loại trừ được điểm sai tuyệt đối trong nhận thức của trò. Khi đánh giá lại ào ào, nhìn cách chấm cũng hiểu cô chỉ khoanh và gạch chiếu lệ những phần lỗi quá “nổi” chủ yếu là chính tả. Có thể khẳng định, cô không chú ý tới nội dung của bài viết xem học trò viết gì? Nhân đây cũng cần xem lại lời phê của cô có đúng lõi chính tả, và nội dung có thật sự trong sáng?

Kiểm định đánh giá là khâu vô cùng quan trọng, mặc dù nó không trực tiếp làm thành chất lượng nhưng góp phần quan trọng để tạo chất lượng. Một nhà quản lý giáo dục nổi tiếng đã ví kiểm định đánh giá như chiếc cặp nhiệt độ, ông  nói “ chiếc cặp nhiệt độ không chữa được bệnh sốt, nhưng nhờ nó mà ta chữa được căn bệnh này”. Chỉ rõ sai lầm, định hướng cho nhận thức thức đúng, chỉ ra cách bù đắp kiến thức hổng, tháo gỡ những lấn cấn về phương pháp cho học sinh mới là nội dung của kiểm định đánh giá. Việc bài nào cũng khen tốt và cho điểm cao dù học trò mắc lỗi sai trầm trọng là hoàn toàn không thể chấp nhận. Liệu đây có phải là cách làm yên lòng những nhà tài trợ lắm tiền gửi con vào học tại THCS Lomonoxop (Hà Nội)?

Có thể đây là một tai nạn nghề nghiệp mà rất nhiều giáo viên dạy văn mắc phải, chỉ có điều cô giáo Thu Thủy thì bị nhà báo phát hiện mà thôi. Bài học của chúng ta là cần cẩn trọng với nghề hơn, mặc dù đồng lương của người thày ở một số vùng quê  còn chưa tương xứng. Nhưng hãy nhớ rằng chúng ta đang  tham gia “sản xuất” ra thứ sản phẩm cấp nhất cho xã hội, đó là con người với trí tuệ và tâm hồn. Và chớ để  sản phẩm ấy trở thành phế phẩm vì những lỗi chết người (dù rất nhỏ) của chúng ta.ngày hôm nay.

Thêm ý kiến


Security code
Làm mới

Album ảnh

14996913
Hôm nay
Hôm qua
Tuần này
Tuần trước
Tháng này
Tháng trước
Tất cả
659
3481
11631
30516
47297
14854604
14996913

Server Time: 2019-12-12 12:51:05

Đang có 32 khách và không thành viên đang online

Bản quyền thuộc về Nguyễn Đình Minh

Email: haihuyenphong@gmail.com - Website: http://nguyendinhminh.net

Đã được đăng ký tại Bộ thông tin và truyền thông

Designed by Beone Software Solution